Niedziela 5 Wrzesień 2010 | Imieniny obchodzi: Dorota, Wawrzyniec, Teodor
 
Aktualności
   
Kontakt
   
Gmina
Gospodarka
Turystyka
Nadanie Ojcu Świętemu Janowi Pawłowi II Honorowego Obywatelstwa Miasta i Gminy Więcbork
Partnerzy
Krajeński Park Krajobrazowy w Więcborku
MGOPS w Więcborku
Biuro Obsługi Oświaty Samorządowej w Więcborku
Lokalna Grupa Działania Stowarzyszenie NASZA KRAJNA
MGLKS "GROM" Więcbork
Ochotnicza Straż Pożarna w Więcborku


 
on line: 1 odwiedzin:
 
Ciekawe miejsca

Plaża miejska w Więcborku

Plaża miejska w Więcborku jest plażą strzeżoną. Tu spokojnie można się kąpać pod okiem ratownika, który dba o berzpieczeństwo.

Zespół pałacowo-parkowy w Runowie Krajeńskim

Zbudowany w 1595 roku przez Jana Orzelskiego na miejscu wcześiejszego, drewnianego dworu. W 1860r przebudowany w stylu neorenesansowym dla Theodora von Bethmann-Hollwega, przez znanego architekta Martina Gropiusa z Berlina. Wraz z całym majątkiem sprzedany państwu polskiemu w 1928 roku. W latach 30-tych ałasność Wiktora Szulczewskiego. Spalony przez Niemców w styczniu 1945 roku. Po wojnie pod zarządem PGR Runowo. Od 1997 roku własność prywatna. Przy pałacu zachował się 18 ha park krajobrazowy z unikalnymi okazami starodrzewia oraz dawnym domem ogrodnika i kancelarią. W bezpośrednim sąsiedztwie ruin funkcjonuje stylowy hotel z restauracją i salami konferencyjnymi.

Zespół pałacowo-parkowy w Suchorączku

Zbudowany jako niewielki murowany dwór w 1853 roku. Powiększony w 1880r dla rodziny Nehring, i w latach 20-tych XXw. dla Otto Kunkla. Po 1945 roku zaadaptowany na dom dziecka, od 1959r na dom pomocy społecznej dla dorosłych. Taką funkcję pełni do dziś. Rozbudowany w 1994 roku. Wokół pałacu nieduży park krajobrazowy, schodzący stokiem do rzeki Orli. Obiekt dostępny tylko z zewnątrz.

Zespół Pałacowo-Parkowy w Sypniewie

Styl neoklasycystyczny z elementami neorenesansu. Po II wojnie światowej pałac przeznaczono na siedzibę Techikum Rolniczego, dzięki czemu przetrwał w stosunkowo dobrym stanie do czasów obecnych. W 2001 roku oddany w 10-letnią dzierżawę przez powiat sępoleński, odzyskuje dawną świetlność. W pałacu mieści się hotel, w którym odbywają się liczne imprezy kulturalne, bale, wesela, konferencje itp. Obiekt dostępny do zwiedzania z zewnątrz i wewnątrz. Wokół pałacu dobrze zachowany 8 ha park krajobrazowy z kanałem i wyspą oraz rgobowcem rodziny Wilckensów. 

Wykopaliska z Zakrzewskiej Osadzie

Prowadzone od 1999 roku dzięki przypadkowemu odkryciu pojedynczej urny przez miejscowych rolników. Odkryte znaleziska datuje się od neolitu (ok.000 p. n e.) do okresu wpływów rzymskich (160-220 n.e). Cmentarzysko zlokalizowane jest przy drodze gruntowej z Zakrzewka do ztw. Dwunastu Apostołów. W pobliżu znajduje się gospodarstwo agroturystyczne "Stara Szkoła" z Zakrzewskiej Osadzie.

Głaz w Zabartowie

Związana z nim jest legenda, która mówi, że Matka Boska idąc tędy do Górki Klasztornrj, wstąpiła nań by się rozejrzeć.Stąd wzięły się widoczne na jego powierzchni przebarwienia, przypominające ślady stóp. Podobno w czasie II wojny św. Niemcy próbowali głaz usunąć, ale nie dali rady, co potem również tłumaczono sobie jako wynik boskiej inwencji.

Skansen Pasieka Krajeńska

Prywatny skansen pszczelarski zlokalizowany w Wituni (trasa Więcbork - Sypniewo). To niezwykłe mini 0 muzeum zawiera liczne eksponaty związane z pszczelarstwem: książki, dzieła sztuki zdobniczej i użytkowej. Wśród różnych gatunkó drzew, krzewów i ziół podziwiać można zabytkowe ule z różnych regionów Krajny i spoza niej. Skansen powstał dzięki niezwykłej pasji pana Józefa Bondarczyka.

Most Zakochanych

Znajduje się w Więcborku ok. 200 m na południe od plaży miejskiej nad nad nieczynną linią Więcbork - Pęperzyn. "Most Zakochanych" to jak sama nazwa nazwa wskazuje miejsce spotkań zakochanych. Tu wśród śpiewu ptaków, spędzić można niezwykle romantyczne chwile.

Grodziska

Odkrycia archeologiczne z lat196-1966 poświadczyły istnienie osady otwartej w VIII w., grodu obronnego w IX w. i dużego grodu obronnego, spalonego w pocz. XII w.. Zlokalizowane były przy przesmyku łączącym jeziora więcborskie, w bezpośrednim sąsiedztwie obecnej plaży miejskiej.

Jezioro Diabelskie

Ukryte pomiędzy zalesionymi wzgórzami leży ok. 0,5 km na południe od Więcborka na trasie Więcbork - Mrocza. Wegług jednej z kilku wersji powtarzalnej od niepamiętnych czasów legendy, kiedyś w miejscu jeziora było wzgórze, na którym wznosił się klasztor. Szatanowi solą w oku było bogobojne życie mnichów, więc posłał im na pokuszenie najpiękniejszą ze swych czarownic. Zakonnicy ulegli jej wdziękom i wnet nae tylko zapomnieli o Bogu i modlitwie, ale zapragnęli pozbyć się wsszystkiego, co przypominało im dawne życie. Do pomocy wezwali szatana, który zjawił się i zniszczył kamienny krzyż na ołtarzu. Jednak jeden z jego odłamków śmiertelnie ugodził kusicielkę. Szatan, któremu nie była ona obojętna, w porywie złości sprawił, że całe wzgórze wraz z klasztorem i wiarołomnymi mnichami zapadło się, a powstałe zagłębienie wypełniła woda z pobliskiego źródła. Miało się to zdarzyć w oc św. Jana i od tego czasu, co roku, w ową noc słychać podobno dochodzące z głębin jęki potępionych mnichów, a w świetle księżyca dostrzec można niewyraźne zarysy na dnie.

Kościół w Więcborku

Pierwsza informacja o Parafii pojawiła się w 1405 roku. Obecny kościół wybudowano w latach 1772 1778 z wykorzystaniem części murów poprzedniego. Budowniczym był Dawid Facel z Chojnic. Wystrój wnętrza rokokowo - klasycystyczny z 1779 roku i z pocz. XX w. Kościół rozbudowany w 1937r o nowe prezbiterium, kruchtę i zakrystię. Wtedy też powstał mur ogrodzeniowi i nowa, murowana dzwonnica.

Kościół w Sypniewie

Wzniesiony w 1781 roku na miejscu poprzedniego. Konstrukcja szkieletowa. Wyposżenie wnętrza rokokowo-klasycystyczne z końca XVIIIw.

Kościół w Zabartowie

Wzniesiony w latach 1865 - 1866 w stylu neogotyckim wg planów Fryderyka W. Koepke z Białośliwia. Wyposażenie wnętrza pochodzi z VVIII i XIX w. Budynek uatrakcyjniony strzelistą wieżą góruje nas wisłą.

Kościół z Runowie Krajeńskim 

Jeden z najcenniejszych zabytków sakralnych Krajny. Zbudowany na miejscu wcześniejszego, drewnianego, w latach 1606 - 1609 w stylu późnorenesansowym. Wyposażenie Kościoła z pocz. XVII i XVIII w.

Kościół w Pęperzynie

Dawny kościół ewangelicki powstały w 1778r. Po 1945r był częścią składową Parafii w Zabartowie, później samodzielna parafia. Budynek o cechach barokowych z dzwonnicą z XIXw.

Borzyszkowo

Wieś Borzyszkowo leży w odl. 5 km na południowy zachód od Więcborka. Pierwsza wzmianka pochodzi z 1430r. Wieś była własnością szlachecką, należącą do majątku ziemskiego Runowo. W latach zaboru pruskiego i potem – do 1938r. należała do powiatu wyrzyskiego. Od wschodu do wsi przylega niewielkie jezioro Głęboczek Mały. Obrzeżem zachodnim biegnie zaś lina kolejowa Nakło-Chojnice. Z dawnej zabudowy zachowały się dwa budynki z początku XX w.

W skład sołectwa wchodzi również wieś Klarynowo. Leży na południowy zachód od Borzyszkowa. Ten dawny folwark majątku runowskiego jest wymieniony - jako już istniejący, w inwentarzu z 1774 roku. Jego kolonia mieszkaniowa dała początek późniejszej wsi. W latach 30-tych ub. wieku folwark przeszedł w ręce polskie. Po II wojnie św. jego grunty i zabudowania gospodarcze wraz z dworem stały się częścią PGR Runowo, a po likwidacji tegoż – własnością prywatną.

 

Czarmuń

Wieś Czarmuń leży w odl. około 8 km na południowy zachód od Więcborka. Pierwsza wzmianka o niej pochodzi z roku 1430. Wieś była własnością szlachecką. W wiekach XVII-XVIII należała do właścicieli majątku Runowo. Z dawnych czasów zachowały się pozostałości dworu z XVIII w. Niewątpliwą atrakcją wsi i sołectwa jest położenie – nad dwoma jeziorami: Czarmuńskim i Głęboczek Duży oraz malownicze tereny o urozmaiconej rzeźbie, częściowo porośnięte lasami, ciągnącymi się wzdłuż Jeziora Czarmuńskiego i torów kolejowych - w kierunku południowym. Wieś od 1954 roku znajduje się w granicach powiatu sępoleńskiego.

 

Jastrzębiec

Wieś Jastrzębiec leży w odl. 7 km na wschód od Więcborka. Pierwsza wzmianka pochodzi z 1443 roku. Wieś była najpierw własnością królewską potem przeszła w ręce szlacheckie. Od połowy XVIII w. była letnią miejscowością wypoczynkowa właścicieli majątku ziemskiego Więcbork majątku – hr. Potulickich. Dawny dwór jastrzębski nie zachował się, pozostała tylko XIX-wieczna ceglana brama wjazdowa i mocno zdewastowany park. Z innych obiektów historycznych zachowała się gorzelnia z ok. 1900 r. i dwa domy z połowy XIX w.

W skład sołectwa wchodzą również wsie Karolewo i Młynki.

Karolewo powstało jako osobny folwark w wyniku podziału majątku Jastrzębiec w końcu XIX w. W 1939r. stało się największym obozem zagłady na Krajnie. W ciągu 3 miesięcy Niemcy wymordowali tu kilka tysięcy mieszkańców powiatu sępoleńskiego i powiatów ościennych. Po 1945r. grunty i dawne zabudowania folwarczne wraz z pałacem przejął Zakład Rolny w Rogalinie, a następnie PGR Więcbork. Obecnie od Agencji Nieruchomości Rolnych dzierżawi je osoba prywatna.

Młynki wymienione już w 1766 roku, były początkowo folwarkiem, należącym do majątku Jastrzębiec. W początkach XIX wieku doszło do jego częściowej parcelacji. W jej wyniku folwark Młynki stał się osobnym tzw. obszarem dworskim. W połowie XIX wieku należał do właściciela majątku Przepałkowo. Po 1929r. status obszaru dworskiego dla Młynek zniesiono i dawny folwark stał się zwyczajną osadą wiejską.

 

Jeleń

Wieś Jeleń leży w odl. ok. 11 km na zachód od Więcborka. Najwcześniejsza wzmianka o osadnictwie w tym miejscu pochodzi dopiero z 1853 roku. Był to wtedy obszar leśny przynależny do leśnictwa Lutowo. W ww. roku zakupiony został przez właścicieli majątku Sypniewo, którzy utworzyli tu osadę-kolonię dla pracowników leśnych. Przy wjeździe do wsi znajduje się przydrożna kapliczka, upamiętniająca mieszkańców wsi i okolic, pomordowanych przez Niemców w 1939r. Walorami krajobrazowymi okolicy są na pewno lasy i dwa niewielkie leśne jeziora: Jelonek i Jeleń. Z tego ostatniego początek bierze struga Jelonek, będąca dopływem Łobzonki.

 

Witunia

Wieś Witunia sąsiaduje od wschodu bezpośrednio z Więcborkiem. Granicę z miastem stanowi obecnie nasyp kolejowy linii Nakło-Chojnice. Do 1969 r. zabudowa przy obecnej ul. Złotowskiej znajdowała się w granicach miejskich Więcborka. Pierwsza wzmianka o Witunii pochodzi z 1444 roku. Wieś była własnością szlachecką – w XVIII wieku należała do Potulickich z Więcborka. Zachowane budynki dawnej zabudowy pochodzą z końca XIX i początku XX wieku. W centrum wsi znajduje się niewielki zdewastowany park z początku XX w. Niewątpliwą atrakcją etnograficzną Witunii jest położona na zachodnich obrzeżach sołectwa „Pasieka Krajeńska” – jedyny skansen pszczelarski na Krajnie, odwiedzany w sezonie przez dziesiątki turystów.

 

Wymysłowo

Wymysłowo zaistniało w dziejach początkowo jako jeden z folwarków majątku ziemskiego Sypniewo. Nazwa ta pojawia się w inwentarzach majątkowych około roku 1850. Wieś leży na południowy zachód od Sypniewa i jako sołectwo (obejmuje także wsie Dorotowo i Wilcze Jary) stanowi granicę gminy i powiatu na odcinku zachodnim – przylegającym do rzeki Łobzonka oraz na części odcinka południowego, gdzie granicę stanowi linia lasów Nadleśnictwa Złotów. Około 1 km na południe od wsi, pośród tych lasów, nad malowniczym rozlewiskiem, znajduje się znany XIX-wieczny dom myśliwski „Stebionek” znany m.in. z pobytów tu przed wojną prezydenta RP Ignacego Mościckiego.

Wsie Dorotowo i Wilcze Jary wymienione są również w inwentarzach majątku Sypniewo z 1850r. Powstały prawdopodobnie w latach 40-tych XIX wieku, jako folwarczne kolonie mieszkaniowe dla pracowników.

 

Zabartowo

Wieś Zabartowo leży 6 km na południe od Więcborka, przy szosie do Nakła i Bydgoszczy. Pierwsza wzmianka pochodzi z 1279 roku. Wieś była własnością kościelną – arcybiskupów gnieźnieńskich. W czasach zaboru pruskiego i potem do 1938r. przynależała administracyjnie do powiatu wyrzyskiego. Po wojnie mieściła się tu siedziba wielkiego kombinatu rolnego PGR Zabartowo. Z zabytków zachował się neogotycki kościół z 1866 roku. Do wsi przylega od północy Jezioro Proboszczowskie, z którego początek bierze rzeka Rokitka. Ciekawostką przyrodniczą jest głaz narzutowy – pomnik przyrody o obwodzie 830 cm, znajdujący się ok. 1 km na zachód od zabudowań dawnego PGR, przy drodze gruntowej do Rościmina.

 

Karolewo (sołectwo Jastrzębiec) powstało jako osobny folwark w wyniku podziału majątku Jastrzębiec w końcu XIX w. W 1939r. stało się największym obozem zagłady na Krajnie. W ciągu 3 miesięcy Niemcy wymordowali tu kilka tysięcy mieszkańców powiatu sępoleńskiego i powiatów ościennych. Po 1945r. grunty i dawne zabudowania folwarczne wraz z pałacem przejął Zakład Rolny w Rogalinie, a następnie PGR Więcbork. Obecnie od Agencji Nieruchomości Rolnych dzierżawi je osoba prywatna.

 

Młynki (sołectwo Jastrzębiec) wymienione już w 1766 roku, były początkowo folwarkiem, należącym do majątku Jastrzębiec. W początkach XIX wieku doszło do jego częściowej parcelacji. W jej wyniku folwark Młynki stał się osobnym tzw. obszarem dworskim. W połowie XIX wieku należał do właściciela majątku Przepałkowo. Po 1929r. status obszaru dworskiego dla Młynek zniesiono i dawny folwark stał się zwyczajną osadą wiejską.

 

Adamowo (sołectwo Sypniewo) leży 4 km na północny zachód od Sypniewa. Jest to dawny folwark majątku Sypniewo. Po raz pierwszy pojawia się na mapie pruskiej z 1806 roku - jako już istniejący. Z dawnych czasów zachowały się: jeden budynek mieszkalny z II poł. XIX w., jeden z końca XIX w. i gajówka z pocz. XX w. W okolicach liczne lasy liściaste i mieszane. Niedaleko gajówki, nad rzeczką Jelonek znajdowała się XVI-wieczna osada hutnicza Młoty.

 

W skład sołectwa Borzyszkowo wchodzi również wieś Klarynowo. Leży na południowy zachód od Borzyszkowa. Ten dawny folwark majątku runowskiego jest wymieniony - jako już istniejący, w inwentarzu z 1774 roku. Jego kolonia mieszkaniowa dała początek późniejszej wsi. W latach 30-tych ub. wieku folwark przeszedł w ręce polskie. Po II wojnie św. jego grunty i zabudowania gospodarcze wraz z dworem stały się częścią PGR Runowo, a po likwidacji tegoż – własnością prywatną.

 

Miejscowość Wilcze Jary (sołectwo Wymysłowo) leży w odl. 2 km na południe od Sypniewa. Widnieje na mapie pruskiej z 1802r., jako folwark dóbr sypniewskich. Najpewniej powstał on jeszcze w XVIII w., choć dokładna data nie jest znana. Nazwa pochodzi prawdopodobnie od wilków - licznie spotykanych ongiś na tych porosłych lasami terenach.

 

Miejscowość Dorotowo (sołectwo Wymysłowo) leży w odl. 15 km na zachód od Więcborka, przy szosie do Złotowa. Pierwsza wzmianka pochodzi z lat 30-tych XIX w., gdzie jest wymieniana jako folwark dóbr sypniewskich. W okresie 20-lecia międzywojennego folwark ten został przymusowo rozparcelowany w związku z reformą rolną. W pobliżu osady znajdowała się granica polsko-niemiecka - przebiegająca na rzece Łobzonce - i posterunek polskiej straży granicznej. Dorotowo jest znane zwłaszcza z dokonanych tu w 1879 r. cennych odkryć archeologicznych z okresu wpływów rzymskich (III wiek n.e.). Niestety, tylko niewielka część pozyskanych wtedy zabytków dochowała się do dziś. Z dawnych budowli zachowały się tylko zabudowania stacji kolejowej zlikwidowanej linii Złotów-Terespol. W Dorotowie znajduje się świetlica wiejska sołectwa Wymysłowo.

 

Katarzyniec (sołectwo Puszcza) to niewielka osada wiejska leżąca nad południową częścią Jeziora Czarmuńskiego, około 1,5 km na południe od wsi Puszcza. Dawniej, istniał tu też ponad 100-hektarowy majątek ziemski, rozparcelowany po 1945 roku. Sama osada pojawia się na arenie dziejów dopiero z XIX wieku, jej prapoczątki nie są dokładnie znane. W 1882 roku mieszkało tu 90 osób. Dokładnie połowa z nich była katolikami, a druga połowa – ewangelikami. Do 1954 roku osada była w granicach gminy wiejskiej Mrocza. W 1955 roku znalazła się w granicach powiatu sępoleńskiego i gromady Runowo Krajeńskie.

 

Miejscowość Runowo Kolonia (sołectwo Puszcza) położona 1,5 km na południowy wschód od Runowa Krajeńskiego. Osada powstała około 1884 r. na gruntach majątku runowskiego - i była początkowo zamieszkiwana tylko przez pracowników folwarcznych. Nazywała się wtedy Maurycewo – od imienia ojca właściciela ww. majątku. W późniejszych latach nazwa uległa zmianie na obecnie obowiązującą.

 

 

 

 

 

 

 

 
«« wstecz
drukuj wyślij ten link
Do pobrania
 
Pałac w Runowie Krajeńskim
Pałac w Sypniewie
Kościół w Pęperzynie
Kościół w Sypniewie
Kościół w Zabartowie
   
Galeria
  





© 2008 - 2010 UMiG Więcbork. All rights reserved.
Strona główna